Olej do mycia twarzy brzmi jak paradoks, zwłaszcza dla kogoś z cerą tłustą. A jednak zasada jest prosta i znana chemikom od dawna: tłuszcz rozpuszcza tłuszcz. Makijaż, wodoodporny tusz i filtr przeciwsłoneczny to w dużej mierze substancje tłuste i woskowe, które olej zmywa łatwiej niż żel, bez szorowania i bez mocnych detergentów.
Na tym opiera się dwuetapowy demakijaż: najpierw olej lub olejek myjący, potem łagodny produkt na bazie wody. Wyjaśniamy, czym różni się klasyczna metoda OCM od olejku myjącego, jaki olej wybrać dla swojej cery i co naprawdę wiadomo o komedogenności.
Na czym polega metoda OCM
OCM to skrót od angielskiego „oil cleansing method”. W klasycznej wersji czysty olej roślinny lub ich mieszankę wmasowuje się w suchą skórę, a potem zdejmuje ciepłą, wilgotną ściereczką. Olej rozpuszcza makijaż i nadmiar sebum, a ściereczka zbiera wszystko z twarzy.
Metoda jest tania i łagodna, ale ma swoje wady. Czysty olej nie łączy się z wodą, więc zawsze zostaje na skórze pewna ilość tłuszczu. Dla cery suchej to zaleta, dla tłustej czasem kłopot. Do tego ściereczka wymaga prania po każdym użyciu, a energiczne pocieranie podrażnia skórę wrażliwą.
Olejek myjący a czysty olej
Olejek myjący (hydrofilowy) to olej z dodatkiem emulgatora, czyli substancji, która pozwala tłuszczom połączyć się z wodą. Gdy po masażu zwilżysz twarz, olejek zmienia się w mleczną emulsję i spłukuje się samą wodą, bez ściereczki. W składzie emulgator rozpoznasz po nazwach typu Polyglyceryl-4 Oleate, Polysorbate 80 czy PEG-20 Glyceryl Triisostearate. Jak odczytywać takie nazwy, wyjaśniamy w przewodniku jak czytać skład kosmetyku.
| Czysty olej (OCM) | Olejek myjący | Balsam myjący | |
|---|---|---|---|
| Jak się zmywa | Ściereczką z ciepłą wodą | Emulguje z wodą, spłukuje się | Emulguje z wodą, spłukuje się |
| Co zostaje na skórze | Cienka warstwa oleju | Niewiele | Niewiele |
| Dla kogo | Cera sucha, normalna | Każda cera | Każda cera, wygodny w podróży |
| Zalety | Tanio, prosty skład | Szybko, bez tarcia | Nie rozlewa się |
| Wady | Pranie ściereczek, tłusty film | Emulgator może drażnić bardzo wrażliwą skórę | Często dodatek zapachu |
Dwuetapowy demakijaż krok po kroku
- Sucha twarz, suche dłonie. Olej lub olejek myjący najlepiej działa na suchej skórze. Wystarczą 2-3 pompki lub około pół łyżeczki.
- Masaż przez 60-90 sekund. Okrężne ruchy opuszkami, bez nacisku. Na rzęsy delikatnie, z zamkniętymi oczami, ruchem od nasady ku końcom.
- Zmycie. Przy olejku myjącym: zwilż dłonie, pomasuj jeszcze chwilę, aż olejek zbieleje, i spłucz letnią wodą. Przy czystym oleju: przyłóż ciepłą, wyciśniętą ściereczkę na kilka sekund i delikatnie zbierz olej, bez szorowania. Powtórz 2-3 razy.
- Drugi etap. Łagodny żel, pianka lub emulsja. Usuwa resztki oleju i zanieczyszczenia rozpuszczalne w wodzie, np. pot.
- Krem. Na lekko wilgotną skórę.
Drugi etap nie jest konieczny przy cerze bardzo suchej i braku makijażu. Przy cerze tłustej, mieszanej i skłonnej do zaskórników zwykle się przydaje. Jeśli nie nosisz makijażu ani wodoodpornego filtra, wieczorem może wystarczyć jeden łagodny produkt, co opisujemy w tekście o minimalistycznej pielęgnacji twarzy.
Komedogenność: co mówi skala, a czego nie
Komedogenność to skłonność substancji do zatykania ujść mieszków włosowych i tworzenia zaskórników. W internecie krąży wiele tabel, w których oleje mają przypisane oceny od 0 do 5. Ich źródłem są w dużej mierze testy z lat 70. i 80., m.in. praca J. Fultona w Journal of the Society of Cosmetic Chemists (1989), prowadzone na uchu królika. Ten model jest bardzo czuły i szybki, dlatego dobrze nadawał się do wstępnych badań przesiewowych, ale to, co zatyka mieszki na uchu królika, nie musi tak samo działać na skórę twarzy człowieka.
Wnioski dla praktyki:
- Oceny dotyczą czystych substancji, w określonym stężeniu. W gotowym kosmetyku, w niewielkiej ilości i spłukiwane po minucie, mogą zachowywać się inaczej.
- Ten sam olej może pochodzić z różnych odmian i różnie być przetwarzany. Na przykład olej słonecznikowy występuje w wersji bogatej w kwas linolowy i w wersji wysokooleinowej.
- Najlepszym testem jest twoja skóra. Nowy olej wprowadzaj na 2-3 tygodnie i obserwuj, czy nie pojawiają się nowe zaskórniki.
Który olej dla jakiej cery
Przy wyborze oleju pomaga znajomość dwóch kwasów tłuszczowych. Kwas linolowy jest składnikiem lipidów bariery naskórka. Przegląd w American Journal of Clinical Dermatology (2018) wskazuje, że oleje z wyższym udziałem kwasu linolowego w stosunku do oleinowego lepiej wspierają barierę skóry, a oleje bogate w kwas oleinowy mogą ją osłabiać. Dobrze to widać w badaniu z Pediatric Dermatology (2013): u dorosłych ochotników olej z oliwek nakładany przez kilka tygodni osłabiał integralność warstwy rogowej i wywoływał lekki rumień, a olej słonecznikowy jej nie naruszał i poprawiał nawilżenie. U osób z trądzikiem stwierdzano z kolei mniej kwasu linolowego w sebum, a w małym badaniu (Clinical and Experimental Dermatology, 1998) miejscowe stosowanie kwasu linolowego przez miesiąc zmniejszyło wielkość mikrozaskórników o około 25 proc.
| Olej (INCI) | Charakterystyka | Dla jakiej cery | Uwagi |
|---|---|---|---|
| Słonecznikowy (Helianthus Annuus Seed Oil) | W klasycznej odmianie dużo kwasu linolowego | Każda, także tłusta i mieszana | Tani, łatwo dostępny; utlenia się dość szybko |
| Z pestek winogron (Vitis Vinifera Seed Oil) | Bogaty w kwas linolowy, lekki | Tłusta, mieszana | Przechowuj w chłodzie |
| Jojoba (Simmondsia Chinensis Seed Oil) | Właściwie ciekły wosk, nie tłuszcz; stabilny | Każda | Nie zostawia ciężkiego filmu |
| Z pestek moreli, ze słodkich migdałów (Prunus Armeniaca Kernel Oil, Prunus Amygdalus Dulcis Oil) | Więcej kwasu oleinowego, bogatszy w odczuciu | Sucha, normalna | Przy alergii na orzechy zachowaj ostrożność z olejem migdałowym |
| Z oliwek (Olea Europaea Fruit Oil) | Bardzo dużo kwasu oleinowego | Raczej do ciała niż do twarzy | W badaniu osłabiał barierę skóry przy regularnym stosowaniu |
| Kokosowy (Cocos Nucifera Oil) | Stały w temperaturze pokojowej, dużo nasyconych kwasów | Raczej nie do twarzy skłonnej do zaskórników | Często wymieniany jako potencjalnie zapychający |
Szczegółowe profile i więcej olejów, m.in. z pestek malin, wiesiołka czy konopny, opisujemy w artykule o olejach roślinnych do twarzy. Kupuj oleje tłoczone na zimno, w ciemnych butelkach, i zużyj je w ciągu kilku miesięcy od otwarcia. Zjełczały olej poznasz po ostrym, „kredkowym” zapachu.
Prosta mieszanka do OCM dla cery mieszanej: 2 części oleju z pestek winogron i 1 część oleju jojoba, np. 20 ml i 10 ml w czystej, ciemnej butelce z pipetą. Na jedno mycie wystarczy około pół łyżeczki. Mieszankę bez wody i konserwantów przechowuj w chłodnym miejscu i zużyj w ciągu 2-3 miesięcy. Nie dodawaj olejków eterycznych, bo przy masażu łatwo dostają się do oczu.
Dla kogo ta metoda, a kto powinien uważać
- Cera sucha i dojrzała - zwykle bardzo dobrze toleruje oczyszczanie olejem, nawet bez drugiego etapu.
- Cera tłusta i mieszana - może korzystać, wybierając lekkie oleje lub olejek myjący i zawsze z drugim etapem.
- Cera naczynkowa i wrażliwa - olejek myjący pozwala uniknąć tarcia, ale bez szorowania ściereczką i bez gorącej wody. Więcej w tekście o pielęgnacji cery naczynkowej.
- Cera trądzikowa - testuj ostrożnie, jeden produkt naraz. Przy nasilonym trądziku albo stosowaniu leków na receptę zapytaj dermatologa, jak oczyszczać skórę.
- Przedłużane rzęsy - oleje mogą rozpuszczać klej, więc omijaj linię rzęs.
Najczęstsze błędy
- Nakładanie oleju na mokrą twarz. Woda utrudnia mu kontakt z makijażem.
- Szorowanie ściereczką. Ma zbierać olej, nie złuszczać skórę.
- Gorąca woda do zmywania. Wystarczy ciepła.
- Zbyt duża ilość. Pół łyżeczki to dużo więcej, niż się wydaje.
- Stara ściereczka. Używaj czystej przy każdym myciu.
Najczęstsze pytania
Czy oczyszczanie olejem zastąpi płyn micelarny?
Tak, a przy wodoodpornym makijażu zwykle radzi sobie lepiej i wymaga mniej pocierania wacikiem.
Czy OCM może wywołać wysyp?
Może, jeśli olej nie pasuje do twojej skóry albo zostaje go na twarzy za dużo. Wtedy zmień olej na lżejszy, dodaj drugi etap mycia lub przejdź na olejek myjący.
Czy mogę użyć oleju z kuchni?
Czysty olej słonecznikowy tłoczony na zimno nadaje się do testu. Oliwy z oliwek do regularnego mycia twarzy nie polecamy ze względu na wyniki badań nad barierą skóry.
Czy olejem myć twarz także rano?
Zwykle nie ma potrzeby. Rano wystarczy woda lub łagodny produkt myjący. Olej przydaje się wieczorem, do zmycia makijażu i filtra.
